Unfair

Thema’s als ‘fair share’, belastingontwijking en fiscale ethiek zijn van alle tijden, maar tegenwoordig is de aandacht voor deze actuele onderwerpen nog veel groter dan vroeger (lees: zo’n vijf jaar geleden). Starbucks en staatssteun, Panama Papers, de plannen van de OESO tegen grondslaguitholling en winstverschuiving en andere (internationale) fiscale onderwerpen heb ik eerder in mijn columns besproken. De kamerverhoren van de Commissie Nijboer over belastingontduiking zijn inmiddels ook van start gegaan. Hierbij spelen de begrippen fair en unfair een rol en deze begrippen zijn mede afhankelijk van de maatschappelijke ontwikkelingen op een bepaald moment. De meeste belastingadviseurs bewegen dan ook met de maatschappelijke ontwikkelingen mee, maar nog niet alle.

Voor Europeesrechtelijke kwesties sluiten veel adviseurs zich helaas vaak af. Sommigen zien dergelijke kwesties als louter academisch en weinig concreet, maar uiteindelijk zit er toch (veel) muziek in deze kwesties. Zo kon de uitlatenfabrikant Bosal, op grond van een Europees arrest, de betaalde rente voor leningen verstrekt aan Europese deelnemingen in Nederland in aftrek brengen op de winst. Hierdoor werd de te betalen belasting significant minder. Meer recent bleek dat de zaken Miljoen, X, Société Générale en andere Europese arresten, gericht op het heffen van  dividendbelasting in Nederland, voor veel beroering zorgen. Er zijn tienduizenden zaken aanhangig bij de Nederlandse rechter waarbij buitenlandse aandeelhouders Nederlandse dividendbelasting terug (gaan) krijgen. Het zogenaamde Bosal-gat werd op 850 miljoen euro geraamd en de dividendbelasting teruggaven loopt ook in de honderden miljoenen euro’s. Kortom: significant.

Onlangs heeft het Europese Hof van Justitie arresten gewezen over de Belgische ‘fairness tax’ en de Franse ‘surtax op dividenduitkeringen’. Zijn deze belastingen toegestaan op grond van Europees recht? Samengevat en gesimplificeerd: neen!

Wat houdt de zogenoemde ‘fairness tax’ in? België past sinds 2014 een afzonderlijke inkomstenbelasting toe op dividenduitkeringen naar een tarief van 5,15%. Deze fairness tax geldt simpelweg alleen voor grote ondernemingen die belastbaar inkomen in het uitkeringsjaar verrekenen met de fictieve renteaftrek van het huidige jaar en/of met voorwaarts verrekenbare verliezen. De fairness tax is van toepassing op zowel binnenlands belastingplichtige ondernemingen als vaste inrichtingen van buitenlandse ondernemingen.

In het Belgische arrest oordeelt het Hof dat de fairness tax inbreuk maakt op een Europese richtlijn. Lidstaten dienen zich te onthouden van het belasten van ontvangen dividend. Hoewel het lidstaten is toegestaan om tot 5% van het ontvangen dividend te behandelen als niet-aftrekbare kosten, kan de fairness tax ertoe leiden dat meer dan de toegestane 5% effectief wordt belast. Voor zover de fairness tax leidt tot een hogere belastingdruk, is dit in strijd met een richtlijn. Het Hof heeft deze zaak terugverwezen naar de Belgische nationale rechter.

Pas als de nationale Belgische rechter bepaalt dat er een inbreuk op de vrijheid van vestiging wordt gemaakt, kan er geld worden terug gekregen. De rechter kan de fairness tax (respectievelijk de Franse surtax) dan namelijk geheel of gedeeltelijk buiten toepassing verklaren. Voor Nederlandse bedrijven die in België (of Frankrijk) investeren behoort een teruggave derhalve tot de mogelijkheid. Bedrijven die met een dergelijke heffing zijn geconfronteerd, kunnen de heffing gaan terugvragen.

Uit bovenstaande blijkt dat het raadplegen van een specialist in Europees recht lonend kan zijn. Hoewel belastingen vanzelfsprekend belangrijk zijn voor het in stand houden van voorzieningen, wil natuurlijk iedereen slechts belasting betalen wat op grond van de huidige wet- en regelgeving nodig is. Van nature betalen mensen het liefst zo min mogelijk belasting. Echter, wet- en regelgeving moet ‘fair’ zijn en passen binnen de Europese regels. Helaas is dat nog steeds niet (altijd) met alle wet- en regelgeving het geval. Unfair!

Meer weten?

Heeft u naar aanleiding van dit artikel nog vragen? Neem dan contact op met Dick van Sprundel per e-mail of per telefoon: +31 (0)88 277 16 17. Hij helpt u graag verder.

Downloads

Share