09/05/2011
Ellen Timmer in Accountancynieuws
Als een vennootschap een enig aandeelhouder heeft, wordt niet altijd even goed gelet op het correct schriftelijk vastleggen van overeenkomsten en andere rechtshandelingen. Daar schuilen gevaren in.
Een bepaling in Boek 2 Burgerlijk Wetboek schrijft voor dat rechtshandelingen tussen de enig aandeelhouder en zijn besloten vennootschap (BV) schriftelijk moeten worden vastgelegd, als de BV door die enig aandeelhouder wordt vertegenwoordigd. Als niet aan dit formele voorschrift is voldaan, kan de rechtshandeling altijd ten behoeve van de BV worden vernietigd.
Er geldt slechts een uitzondering voor rechtshandelingen die onder de bedongen voorwaarden tot de gewone bedrijfsuitoefening van de BV behoren. Hier is oplettendheid van de aandeelhouder geboden. Een vernietigingshandeling kan worden verricht door de faillissementscurator. Echter, in principe kunnen ook anderen vernietigen, bijvoorbeeld de nieuwe directie van de BV, nadat de aandelen zijn overgegaan.
Aandachtspunten
Het is dus van belang om te zorgen voor een goede schriftelijke vastlegging. Houd daarbij het navolgende nauwlettend in de gaten:
Rechtshandeling:
Dit is ruimer dan alleen overeenkomsten. Het omvat ook ‘eenzijdige’ rechtshandelingen, zoals toezeggingen door de vennootschap aan de aandeelhouder.
Enig aandeelhouder:
Dit betreft niet alleen natuurlijke personen die aandeelhouder zijn (de directeurgrootaandeelhouder), maar ook rechtspersonen als zij enig aandeelhouder zijn.
Het begrip enig aandeelhouder omvat ook de partner van de aandeelhouder (deelgenoot in een huwelijksgemeenschap of een in gemeenschap van een geregistreerd partnerschap) als de aandelen in de bv behoren tot die gemeenschap.
Vertegenwoordiging BV:
Als de BV niet wordt vertegenwoordigd door de aandeelhouder waarmee wordt gecontracteerd, geldt dit voorschrift niet.
Voorbeeld 1
De heer X is enig aandeelhouder van BV Y; BV Y is enig aandeelhouder van BV Z. De heer X is enig bestuurder van zowel Y als Z. Als er een overeenkomst tussen Y en Z wordt gesloten, wordt Z niet vertegenwoordigd door Y, zodat de bepaling niet geldt.
Voorbeeld 2
De heer X is enig aandeelhouder van BV Y; BV Y is enig aandeelhouder van BV Z. De heer X is bestuurder van zowel Y; Y is bestuurder van Z. Als er een overeenkomst tussen Y en Z wordt gesloten, wordt Z vertegenwoordigd door Y, zodat de bepaling wel geldt.
Aanbeveling
Schriftelijke vastlegging van rechtshandelingen heeft meer voordelen, onder meer dat daarmee gemakkelijker bewijs kan worden geleverd van het bestaan van de toezegging of afspraak en om fiscale redenen. Een overeenkomst die in de ‘interne sfeer’ wordt gesloten, kan vaak wel summierder worden gehouden dan een overeenkomst met ‘vreemden’.
Om problemen te voorkomen, is het aan te bevelen om alle rechtshandelingen tussen aandeelhouders en BV schriftelijk vast te leggen. Ongeacht de vertegenwoordiging en ongeacht of er sprake is van een enig aandeelhouder in de zin van de wettelijke bepaling.