Arbeidsmarkt en inkomen: wat staat er in het nieuwe coalitieakkoord?

14 januari 2022 - Het regeerakkoord “Omzien naar elkaar, vooruitkijken naar de toekomst” is op 15 december 2021 gepresenteerd door de fractievoorzitters van de VDD, D66, CDA en CU. De belangrijkste voorgenomen maatregelen op het gebied van arbeidsmarkt en inkomen hebben we voor u op een rij gezet.

Hervorming arbeidsmarkt

Het nieuwe kabinet wil een aantal grote hervormingen op de arbeidsmarkt doorvoeren om de bestaanszekerheid van lage en middeninkomens te versterken en lasten te verlagen. Hiermee moet ervoor worden gezorgd dat werken en ondernemen aantrekkelijk blijft. Om dit te bewerkstelligen zijn de volgende maatregelen aangekondigd:

  • Het verschil tussen vaste en tijdelijke / flexibele arbeidsovereenkomsten zal worden verkleind.
  • De uitzendovereenkomsten, oproepcontracten en tijdelijke arbeidsovereenkomsten zullen worden gereguleerd.
  • In overleg met de sociale partners zal een deeltijd-WW worden uitgewerkt.
  • Het minimumloon zal stapsgewijs worden verhoogd met 7,5%. Het minimumuurloon zal verder worden ingevoerd op basis van een 36-urige werkweek.

Het advies van de SER en het rapport van de commissie-Borstlap vormen voor het nieuwe kabinet de leidraad voor hoe de arbeidsmarkt van de toekomst eruit komt te zien. Enkele aanbevelingen uit dit rapport zijn:

  • de nul-uren contracten vervangen met een contract waarin een kwartaalurennorm is opgenomen (een minimum aantal uren dat uitbetaald moet worden per kwartaal)
  • de maximale termijn van uitzendkrachten in Fase A en Fase B verkorten en de uitzendkrachten recht geven op dezelfde arbeidsvoorwaarden als de werknemers van de inlenende onderneming
  • de onderbrekingstermijn waardoor de keten van arbeidsovereenkomsten opnieuw aanvangt  (maximaal drie contracten in drie jaar) afschaffen

Zelfstandigen zonder personeel (zzp’ers)

Het verschil tussen zzp’ers en werknemers is vaak onduidelijk. Het huidige systeem van de Wet DBA (modelovereenkomsten) biedt voor partijen te weinig zekerheid. In 2021 is gestart met een (pilot) webmodule, een online vragenlijst die antwoord geeft op de vraag of een opdracht buiten dienstbetrekking kan worden uitgevoerd. De webmodule kan al worden gebruikt, maar er kunnen vooralsnog geen rechten aan worden ontleend. Momenteel handhaaft de Belastingdienst niet op het gebied van schijnzelfstandigheid, tenzij er sprake is van kwaadwillendheid of het niet tijdig opvolgen van aanwijzingen van de Belastingdienst. Om de positie van zzp’ers te verduidelijken en de concurrentiepositie te verbeteren heeft het nieuwe kabinet de volgende maatregelen voorgesteld:

  • Het verder ontwikkelen van de webmodule. De webmodule zal meer duidelijkheid en zekerheid bieden over de aard van de arbeidsrelatie.
  • Schijnzelfstandigheid zal door publieke handhaving worden tegengegaan in het geval van vermoeden van werknemerschap. Schijnzelfstandigheid is de laatste tijd een actueel onderwerp geweest, zie bijvoorbeeld bijgaand artikel over de chauffeurs van Uber.
  • Er komt een arbeidsongeschiktheidsverzekering voor alle zelfstandigen.
  • De zelfstandigenaftrek zal vanaf 2023 worden beperkt tot € 1.200 in 2030. Compensatie vindt plaats via verhoging van de arbeidskorting.

Stimuleren arbeidsproces

Ondanks de krapte op de arbeidsmarkt zijn er nog te veel mensen die niet aan een baan komen en daarbij soms onnodig langs de kant staan. Het nieuwe kabinet wil zich daarom inzetten om meer mensen te begeleiden naar een baan en heeft hiervoor de volgende maatregelen aangekondigd:

  • Werknemers worden beter begeleid naar nieuw werk (van werk naar werkroute en van een uitkering naar werk). Er komen instrumenten zodat om- en bijscholing kan worden gerealiseerd die de overstap naar tekortberoepen kan ondersteunen.
  • Permanente scholing kan worden bevorderd via leerrechten.
  • Er wordt gewerkt aan gendergelijkheid op de arbeidsmarkt, waaronder het uitbreiden van betaald ouderschapsverlof naar 70%.
  • De positie van de arbeidsongeschikten zal worden verbeterd. Zo moet de WIA worden hervormd om de ‘hardheden’ daarin weg te nemen. Dit gebeurt aan de hand van meer maatwerk en een lagere drempel voor de instroom in de WIA (momenteel ligt de drempel op 35% arbeidsongeschiktheid en de SER adviseert deze te verlagen tot 15%).

Pensioenakkoord

Het concept pensioenakkoord wordt uitgevoerd. Dit akkoord houdt in dat vanaf de invoering van de nieuwe wetgeving, alle pensioenregelingen in Nederland gebaseerd dienen te zijn op het beschikbare premiesysteem waarbij de premie voor alle werknemers hetzelfde, gelijkblijvende, percentage bedraagt. Dit concept voorziet een overgangsregime voor werkgevers die een middelloonregeling hebben bij een verzekeringsmaatschappij. Het is voor zowel bestaande als nieuwe werknemers toegestaan om deze regeling te handhaven tot 2026. Vanaf dan zal alsnog overgestapt moeten worden op de gelijkblijvende premieregeling. Hier kunt u meer over het pensioenakkoord lezen.

Overige voorgestelde maatregelen

  • De toeslagen worden afgeschaft. Het systeem van toeslagen is ingewikkeld en mensen kunnen te maken krijgen met hoge terugvorderingen.
  • De middelingsregeling in de inkomstenbelasting wordt per 2023 afgeschaft.
  • De inkomensafhankelijke combinatiekorting voor werkende ouders komt te vervallen. Daarentegen wordt de ouderenkorting voor ouderen verhoogd.

Het coalitieakkoord bevat algemene voorstellen die verder uitgewerkt zullen worden in de komende regeerperiode. Uiteraard volgen wij de ontwikkelen op de voet en brengen wij u op de hoogte van wetsvoorstellen of concrete plannen.  

Meer weten?

Wilt u meer weten over de eventuele impact van deze maatregelen? Neem dan contact op met Angela Dinkelberg per e-mail of telefoon: +31 (0)88 277 13 66 of met Jonathan Abraha, advocaat arbeidsrecht van Pellicaan Advocaten, per e-mail of per telefoon: +31 (0)88 627 22 87. Zij helpen u graag verder.