Europese aanpak voor de ATAD3

11 februari 2022 - Op 22 december 2021 heeft de Europese Commissie een aantal richtlijnen vrijgegeven die gevolgen hebben voor een breed scala aan structuren en belastingbetalers. Eén van deze richtlijnen legt regels vast om misbruik van brievenbusmaatschappijen (lege entiteiten) voor belastingdoeleinden te voorkomen en staat momenteel bekend als ‘ATAD3’ of ‘de shell-richtlijn’. Deze richtlijn kan twee soorten gevolgen hebben: een verhoogde rapportageverplichting en een samenstel van fiscale gevolgen voor entiteiten. De shell-richtlijn is nog niet geaccepteerd door alle lidstaten en daarom nog onderwerp van het politieke debat.

Verhoogde meldplicht

Het eerst mogelijke gevolg van de shell-richtlijn is een verhoogde rapportageverplichting. Deze rapportage wordt automatisch uitgewisseld met andere EU-lidstaten via de huidige systemen die ze al hebben. Deze rapportage betreft een entiteit die wordt gedefinieerd als: ‘elke entiteit die economische activiteiten ontplooit, ongeacht haar rechtsvorm, die fiscaal ingezetene is van een lidstaat’. Dit betekent dat een onderneming mededelingsplichtig is als het voldoet aan bepaalde criteria die 'gateways' worden genoemd. De gateways zijn de volgende:

  • Meer dan 75% van de omzet bestaat uit passieve inkomsten / investeringen.
  • Meer dan 60% van de inkomsten / investeringen is grensoverschrijdend.
  • De onderneming heeft de afgelopen twee jaar de administratie en besluitvorming uitbesteed (momenteel wordt dit op zijn vroegst teruggeteld tot 1 januari 2022).

Bovenstaande is een vereenvoudigde weergave van deze complexe materie. Als u een vermoeden heeft dat deze van toepassing zijn, raden wij u aan hierover contact op te nemen met uw vertrouwde adviseur.

Daarnaast zijn er ook nog bepaalde vrijstellingen van toepassing waarbij de gateways geen rapportageverplichtingen als gevolg hebben. Deze vrijstellingen betreffen de volgende situaties:

  • De betreffende entiteit is vanuit regelgevend oogpunt transparant.
  • Bepaalde puur binnenlandse situaties.
  • De betreffende entiteit heeft voldoende werknemers in dienst die de relevante inkomsten genereren.
  • De situatie verlaagt de belastingplicht van betrokkenen niet. Deze vrijstelling geldt alleen op aanvraag.

Rapportage

Een onderneming die verplicht is om te rapporteren zal in de belastingaangifte moeten aangeven of zij voldoet aan de volgende inhoudelijke indicatoren:

  • De onderneming beschikt over eigen bedrijfsruimten of bedrijfsruimten voor exclusief gebruik van de onderneming.
  • De onderneming heeft minimaal één eigen en actieve bankrekening in de EU.
  • Minstens één bestuurder van de onderneming is;
    • Gekwalificeerd, bevoegd en nabijgelegen wonend om beslissingen te nemen met betrekking tot de activiteiten die relevante inkomsten genereren.
    • Maakt gebruik van zijn machtiging,
    • is niet in dienst van een niet-verbonden onderneming. Oefent geen functie uit van bestuurder in een andere niet-verbonden onderneming.

Als alternatief is de meerderheid van de gekwalificeerde voltijdse werknemers van de onderneming fiscaal ingezetene van de lidstaat van de onderneming (of wonen ze voldoende dichtbij de lidstaat om hun taken uit te voeren).

De belastingaangifte moet documenten bevatten waaruit blijkt dat er aan deze indicatoren wordt voldaan. Als de belastingplichtige aan de indicatoren (of binnenlandse vergelijkbare regels) voldoet, dan gelden er in principe geen verdere gevolgen. Wanneer een entiteit niet aan de indicatoren voldoet, dan wordt deze beschouwd als een shell-entiteit. De belastingplichtige heeft dan nog de mogelijkheid om dit standpunt aan te vechten.

Fiscale gevolgen

Wanneer u wordt geïdentificeerd als een shell-entiteit, dan wordt u geconfronteerd met de volgende fiscale gevolgen:

  • De entiteit heeft geen toegang tot de voordelen van belastingverdragen ter voorkoming van dubbele belastingheffing tussen lidstaten.
  • De entiteit heeft geen toegang tot de voordelen van (fiscale) EU-richtlijnen.
  • Er wordt geen woonplaatsverklaring verleend of deze wordt verleend met vermelding van de shell-kwalificatie op de verklaring. Dit zorgt voor het bemoeilijken van dubbele belastingheffing in de praktijk.

Ook schrijft de shell-richtlijn voor dat lidstaten sancties opnemen bij het overtreden van rapportageverplichtingen.

Vanaf wanneer is deze richtlijn van kracht?

In de huidige vorm zou de shell-richtlijn uiterlijk 30 juni 2023 in de nationale wetgeving van de lidstaten moeten zijn geïmplementeerd en per 1 januari 2024 in werking treden.

Meer weten?

Wilt u meer weten over bovenstaande richtlijn? Neem dan contact op met Mike Vrijmoed per e-mail of per telefoon: +31 (0)88 277 10 12 of met Devi Joshi per e-mail of per telefoon: +31 (0)88 277 24 01. Zij helpen u graag.